Turnuvada Oynanan Satranç Figürlerindeki Semboller

Satranç takımı figürlerinde, yayın ve süreli yayınlarında dini sembollere ihtiyaç var mıdır?

Turnuvalarda kullanılan satranç figürlerindeki haç sembolü neyi ifade etmektedir?

Bu konuyu açmakta fayda görüyorum:

Bir savaş strateji oyunu olan satranç; Hindistan’dan İran’a, bir yüzyıl sonra da Arap ülkelerinde oynanan bir oyun haline gelmiştir.

İslamiyetin ilk yıllarında camiler, sadece ibadet yerleri değil, eğitim ve bilgi alışverişlerinin yapıldığı, bir bölümünde satranç oynandığı halkevleriydi aynı zamanda. İslam orduları, 8. yüzyıl başlarında İspanya yarımadasını istila edince satranç oyununu da batıya taşımış oldular. Doğu bilgeliğinin bulduğu satranç oyunu, batının dini kurumu olan kilise tarafından hemen kabul görmedi.Hatta kilise satranççıları  aforoz etti, satrancı oyununu yasakladı.Nedeni de satrancın İslam kültürünün bir parçası olmasıydı.Fakat bu oyunun gizemi Avrupalı aristokratları etkisi altına almakta gecikmedi. (Bu arada İspanyol açılışının mucidi sayılan Ruy Lopez’in  aristokrat bir piskopos olduğunu hatırlatalım.)

Satranç figürlerinden Fil’e piskopos başlığı takılması , Şah’ın kral olup haç takılması, Vezir’in kraliçe olmasıyla satranç oyunu da kilisenin yasaklarından kurtulmuş oldu.

Şimdi küçük bir örnekleme yapalım:
Batı’da ; KİNG (Kral)—–QUEEN (Kraliçe) ——BISHOP (Psikopos)
Doğu’da ; ŞAH ————— VEZİR ———————FİL

Şimdi bizler ülke olarak satranç oyununda Batı yerine Doğu söylemini kullanıyor isek, haç sembolünü kullanamayız! Çünkü ŞAH, VEZİR ile FİL Doğu’ya özgüdür. Şah ve Fil haç’lı değildir.
Haç Hıristiyan dininin sembolüdür ama haç aynı zamanda Tanrının geometrik simgelerinden sadece biridir. Diğerleri beşgen, eşkenar dörtgen, gamalı haç vs.dir
İslamın hilal sembolü ise etkileri ay ile olan ilişkilerine bağlıdır. (Hilal, yarımay, dolunay) bir biçimde ayın kutsallığını paylaşır.

Semboller belli bir topluluğa ait kişilerin anlayabildiği bir dildir.

Sıcak bir ortama itildiğimiz ve adına ”MEDENİYETLER ÇATIŞMASI” denilen, din, mezhep ve etnik çatışmaların körüklendiği bu dünya düzeninde bu tür semboller uğruna savaşlar verilirken ! Satranç turnuvalarında ve yayınlarında bizlere dayatılan bu sembolleri neden kabul edelim!..
İnançlara saygımız vardır. Dayatmalara hayır !..

Avrupa, satranç takımı ve yayınlarında kendi normnu belirlemiştir.

Ülkemizde de  Türkiye satranç Federasyonu,satranç takımı ve yayınlar da kendi normunu belirlemesi ve uygulaması gerekmez mi?
Türkiye Satranç Federasyonu (TSF), satranç takımı ve yayınlar da ülkeye uygun  olan normu neden belirleyip uygulamıyor?
Ülkemizde kendi standartlarımıza uygun satranç takımı üretilmiyor mu?
Ülke standartlarına uygun kaliteli satranç takımı ve panoları üreten benim ve herkesin bildiği tek bir firma vardır:Düşün Satranç Merkezi.

Özellikle Milli Eğitimin TSF ile yürüttüğü bu spor dalına ülke normuna uygun satranç takımı kullanılması dileklerimle sevgi ve saygılar.

Şevki Hacıoğlu

Alıntı: 31/03/2007 tsfforum